Door Anneke Beukers op 8 april 2015

Zwarte Bart

Een rouwkaart in de brievenbus. Ik ben verbaasd. Het blijkt te gaan om een neef van mijn vader. Zo’n kaart brengt je ineens terug in de tijd. Ooit woonden ze in de “kommerhoek” in Zuid Oost Drenthe. De naam spreekt boekdelen. Ik heb nog een paar kleine fotootjes, waar ook mijn vaders familie op staat. Haveloze huizen, soms huisjes met nog grote gelijkenis met de plaggenhutten, eerste helft van de vorige eeuw. Kleine jongens, de armoe straalt eraf.

Later kwamen ze in het dorp wonen, mijn oma en opa, ook het gezin waar “Zwarte Bart” in op groeide. In ordentelijke huizen. Nog later eind jaren ’60, begin ’70 was hij inmiddels getrouwd en woonden ze vlak bij mijn ouders. Ik paste regelmatig op hun toen nog kleine kinderen. Ik heb hem in geen jaren gezien. Hij dankte zijn bijnaam aan zijn pikzwarte haren en als onderscheid met mijn vader, “rooie Bart”. Inderdaad, rood haar.

Ondanks het leeftijdsverschil van bijna 17 jaar, konden ze goed met elkaar. Beiden vernoemd naar hun opa, Lubartus, “grelle Bats” genoemd. Een niet te makkelijk, snel ontvlambaar type, als ik de verhalen mag geloven. Mijn vader was niet driftig, wel eigenwijs, tegendraads en niet altijd bereid zich te voegen naar de heersende normen. Dat leverde bij ons thuis wel eens bijzondere taferelen op. Zoals de keer dat mijn vader opstond in de kerk toen de pastoor volgens hem een belachelijke preek hield. “Ik ga”, riep hij luid, “wat een onzin”. Ik mee…. Zwarte Bart had ook dit soort akkefietjes achter zijn naam staan. Wij lachten thuis altijd hartelijk om het verhaal dat hij op enig moment door zijn vader, ook een opvliegend mannetje, na verregaande misdragingen uit het huis werd gezet. “D’ruut” schijnt oudoom Jan gezegd te hebben, waarop “Zwarte Bart” naar boven vertrok om zijn boeltje te pakken. Met groot kabaal kwam hij naar beneden, ondertussen drie heiligenbeelden die aan de kant langs de trap de wacht hielden voor zich aan smijtend. “As ik moet goan, goan Petrus, Antonius en Jezus ok met”, riep hij.

De familie heeft zich uiteraard weer verzoend, ruzie, althans langdurige ruzie, kennen we gelukkig niet in mijn familie. Met een kop koffie of een glas wordt met weinig woorden de orde weer hersteld.

En nu is hij dus overleden. Een karakteristiek figuur, vader geworden en opa. Actief in de gemeenschap, net als zijn vader die ooit voorman was van de Katholieke Arbeiders Belangen. Vanuit de “kommerhoek” eindigend in een servicewoning. Maar trouw aan zijn uitgangspunten en trouw aan zijn familie. En dus krijg ik een kaart. Ik ga hem zeker de laatste eer bewijzen.

 

Anneke Beukers

Anneke Beukers

Geboren in 1955 in Drenthe. Sinds 1979 woonachtig met heel veel plezier, in Westerhaar. Vanaf 1975 werkzaam in het onderwijs, eerst als docent en daarna in directiefuncties, het laatst als algemeen directeur Technologie van het ROC van Twente. Met ingang van 2007 ben ik werkzaam als adviseur in het onderwijs, eerst voor een bedrijf en

Meer over Anneke Beukers